Ôn thi vào lớp 10

[Chủ đề ôn tập môn TOÁN ôn thi vào lớp 10] – HÌNH HỌC HK1

admin — Sat, 23 Dec 2023 07:19:21 +0000

The post [Chủ đề ôn tập môn TOÁN ôn thi vào lớp 10] – HÌNH HỌC HK1 appeared first on Ôn thi vào lớp 10.

[Chủ đề ôn tập môn Tiếng Anh ôn thi vào lớp 10] – NGỮ PHÁP

admin — Fri, 22 Dec 2023 04:32:18 +0000

Kiến thức ngữ pháp trong đề thi tiếng Anh 9 lên 10 theo xu hướng ra đề những năm gần đây thường không đánh đố học sinh, chủ yếu tập trung vào khả năng vận dụng những lí thuyết cơ bản đã học trong những năm cấp 2.

Đối với phần ngữ pháp, các bạn học sinh đừng áp dụng phương pháp học thuộc lòng một cách máy móc. Thay vào đó, nên hệ thống các cấu trúc ngữ pháp thành các dạng sơ đồ tư duy (hoặc sơ đồ nào đó phù hợp nhất với cách học của bản thân) để thuận tiện trong quá trình ghi nhớ. Trong quá trình hệ thống kiến thức nên đặt ví dụ minh họa cho từng cấu trúc ngữ pháp để quá trình ôn tập đạt kết quả tốt hơn

Ngữ pháp liên quan đến các lớp dưới như lớp 7 và 8, học sinh ôn tập và xâu chuỗi kiến thức, từ đó kết hợp ví dụ và bài tập áp dụng vững và sử dụng “thật mượt” trong phần thi viết lại câu không thay đổi nghĩa (Rewrite) và cả trong phần trắc nghiệm Multiple Choice. Trong sơ đồ tư duy, học sinh tập trung vào các kiến thức ngữ pháp quan trọng sau đây:

Ngữ pháp là một trong số Các kiến thức Tiếng anh ôn thi vào lớp 10 quan trọng mà các bạn học sinh cần lưu ý học kỹ cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Đặc biệt là các lý thuyết về thì động từ và các dạng câu đã học trong chương trình.

1. Thì động từ

Thì	Công thức	Diễn tả
Thì hiện tại đơn	S + V1 / V (s/es)	Hành động lặp lại như thói quen hay một sự thật, chân lí
Thì hiện tại tiếp diễn	S + am / is / are + V-ing	Hành động đang diễn ra tại thời điểm nóiHành động sẽ thực hiện (đã được lên kế hoạch)Hành động mang tính tạm thời
Thì hiện tại hoàn thành	S + has / have + P.P	– Hành động bắt đầu từ quá khứ, kéo dài đến hiện tại và có thể chưa kết thúc – Hành động vừa xảy ra tức thì
Thì quá khứ đơn	S + V2 / V-ed	– Hành động đã xảy ra và kết thúc tại một thời điểm trong quá khứ – Thói quen trong quá khứ
Thì quá khứ tiếp diễn	S + was / were + V-ing	– Hành động đang xảy ra tại một thời điểm thuộc quá khứ – Có hai hành động cùng xảy ra vào 1 thời điểm trong quá khứ
Thì quá khứ hoàn thành	S + had + P.P	– Một hành động xảy ra trước hành động khác trong quá khứ (cả hai hành động đề đã kết thúc trong quá khứ)
Thì tương lai đơn	S + will / shall + V1	– Hành động chưa xảy ra nhưng sẽ xảy ra trong tương lai (được quyết định vào thời điểm nói)

2. Câu bị động

Chuyển đổi từ câu chủ động sang câu bị động (dạng cơ bản)

Câu chủ động: S + V + O

Chuyển sang câu bị động có dạng: S + be + V (phân từ II) + by + O

Biến đổi động từ của một số thì trong câu bị động

Thì	Dạng chủ động	Dạng bị động
Thì hiện tại đơn	V hoặc V-s(es)	(to) be + V (phân từ II)
Thì hiện tại tiếp diễn	Be + V-ing	(to) be + being + V (phân từ II)
Thì hiện tại hoàn thành	Has hoặc have + V (phân từ II)	Has hoặc have + been + V (phân từ II)
Thì quá khứ đơn	V (quá khứ)	Was hoặc were + V (phân từ II)
Thì quá khứ tiếp diễn	Was hoặc were + V-ing	Was hoặc were + being + V (phân từ II)
Thì quá khứ hoàn thành	Had + V (phân từ II)	Had + been + V (phân từ II)
Thì tương lai đơn	Will hoặc shall + V1	Will hoặc shall + be + V (phân từ II)

Lưu ý:

– Nếu trong câu có cả trạng từ chỉ nơi chốn và trạng từ chỉ thời gian thi: Trạng từ chỉ nơi chốn, by + O, trạng từ chỉ thời gian

– Nếu chủ từ trong câu chủ động là từ phủ định (noone, nobody) thì đổi sang câu dạng bị động phủ định

– Nếu các chủ từ trong câu chủ động là someone, anyone, people, he, she, they … thì có thể bỏ “by + O” trong câu bị động

3. Câu ước

Có 3 cấu trúc câu ước trong Tiếng Anh cần nắm chắc, cụ thể:

Dạng câu ước ở hiện tại

Câu khẳng định: S + wish / wishes + S + V2/-ed + O (to be: were / weren’t)

Câu phủ định: S + wish / wishes + S + didn’t + V1

Dạng câu ước ở quá khứ

Câu khẳng định: S + wish / wishes + S + had + V (phân từ II)

Câu phủ định: S + wish / wishes + S + hadn’t + V (phân từ II)

Dạng câu ước ở tương lai

Câu khẳng định: S + wish / wishes + S + would + V1

Câu phủ định: S + wish / wishes + S + wouldn’t + V1

Lưu ý: Có thể thay S + wish / wishes bằng If only

4. Câu điều kiện

Câu điều kiện loại	If clause	Main clause
Loại 1: có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai	S + V1 / V-s(es) (do / does not + V1)	S + will / can / may + V1 (will not / can not + V1)
Loại 2: không có thật ở hiện tại	S + V-ed / V2 (did not + V1)	S + would / could / should + V1 (would not / could not + V1)
Loại 3: không có thật trong quá khứ	S + had + P.P (had not + P.P)	S + would / could / should + have + P.P (would not / could not + have + P.P)

Lưu ý:

– Câu điều kiện có thể được diễn đạt bằng các cách khác như:

Unless = Without = If … not

Đảo ngữ Were hoặc Had

– Câu điều kiện loại 2 và điều kiện loại 3 có thể kết hợp trong cùng 1 câu

– Câu điều kiện loại 0 dùng để diễn tả sự thật hiển nhiên

– Main clause trong câu điều kiện loại 1 có thể là một câu đề nghị hoặc lời mời

5. Câu gián tiếp

Loại câu	Dạng trực tiếp	Dạng gián tiếp
Mệnh lệnh	– KĐ: S + V + O: “V1 + O” – PĐ: S + asked / told + O + not + to + V1	– KĐ: S + asked / told + O + to + V1 – PĐ: S + asked / told + O + not + to + V1
Trần thuật	S + V + (O): “Mệnh đề”	S + told / said + (O) + (that) + mệnh đề
Yes / No question	S + V + (O): “Aux.V + S + V1 + O ?”	S + asked + O + if / whether + S + V + O
Wh – question	S + V + (O): “Wh- + Aux.V + S + V1 + O ?”	S + asked + O + Wh- + S + V + O

6. Mệnh đề quan hệ

Đại từ quan hệ	Cách dùng	Ý nghĩa trong câu
Who	Danh từ + Who + V + O …	Chủ từ, chỉ người trong câu
Whom	Danh từ + Whom + S + V …	Túc từ, chỉ người trong câu
Which	Danh từ chỉ vật + Which + V + O … Danh từ chỉ vật + Which + S + V …	Chủ từ, túc từ, chỉ vật trong câu
Whose	Danh từ chỉ người hoặc vật + Whose + N + V ….	Chỉ sở hữu của người hoặc vật thay cho her, his, their, hoặc sở hữu cách
Why	Danh từ chỉ nguyên nhân + Why + S + V	Mệnh đề quan hệ chỉ lý do thay cho “for the reason, for that reason”
Where	Danh từ chỉ địa điểm + Where + S + V	Mệnh đề quan hệ chỉ nơi chốn thay cho “there”
When	Danh từ chỉ thời gian + When + S + V	Mệnh đề quan hệ chỉ thời gian thay cho “then”
That	Tương tự Who, Whom, Which	Dùng thay cho Who, Whom, Which trong mệnh đề quan hệ đã xác định

7. Cấu trúc so sánh

Có 3 dạng câu so sánh các bạn học sinh cần nắm trước khi thi vào 10 bao gồm:

Công thức so sánh bằng: S + be + as + adj. + as + … hoặc S + V + as + adv + as + ….

Công thức so sánh hơn:

Tính từ / Trạng từ ngắn: S + V + adj / adv-er + than + ….. (chú ý khi biến đổi một số tính từ / trạng từ đặc biệt)
Tính từ / Trạng từ dài: S + V + more + adj / adv + than + ….

Công thức so sánh nhất:

Tính từ / Trạng từ ngắn: S + V + the + adj / adv + est + ….(chú ý khi biến đổi một số tính từ / trạng từ đặc biệt)
Tính từ / Trạng từ dài: S + V + the most + adj / adv + ….

Các phrasal verbs cần lưu ý

Kiến thức tiếng Anh thi vào lớp 10 có phạm vi tương đối rộng, đặc biệt là kiến thức về các phrasal verbs. Dưới đây là một vài phrasal verbs các bạn học sinh cần thuộc để phục vụ cho bài thi Tiếng Anh vào 10.

Beat one’s self Up: tự trách mình	Let sb down: làm ai đó thất vọng	Break down: bị hư	Look after sb: chăm sóc ai đó
Look around: nhìn xung quanh	Break up with: chia tay, cắt đứt quan hệ tình cảm	Break in: đột nhập	Look at st: nhìn cái gì đó
Bring sth up: đề cập về chuyện gì đó	Look down on sb: khinh thường, không coi trọng ai đó	Call for: cần/ kêu gọi cái gì đó	Look forward to V-ing / sth: mong mỏi cái gì đó sẽ xảy ra
Bring sb up: nuôi nấng (con cái)	Look for: tìm kiếm	Carry out: thực hiện	Look into st: nghiên cứu, xem xét
Catch up with: theo kịp ai đó	Look sth up: tra nghĩa	Check in: làm thủ tục trước khi vào một địa điểm	Look up to sb: kính trọng, ngưỡng mộ ai đó
Cut off: cắt lìa, cắt trợ giúp tài chính	Run into: vô tình gặp được	Do away with: bỏ cái gì đó đi	Run out of st: hết cái gì đó
Drop by: ghé qua	Show up: xuất hiện	Drop sb off: thả ai xuống xe	End up = wind up: có kết thúc
Figure out: tìm ra	Take off: cất cánh/ cởi đồ	Take up: bắt đầu làm một hoạt động mới	Move on to st: chuyển tiếp sang
Find out: tìm ra	Take up: bắt đầu thực hiện hoạt động mới	Give up st: từ bỏ cái gì đó	Pick sb up: đón ai đó
Get along/get along with: hòa thuận với ai	Get on with sb: hòa thuận với ai đó	Help sb out: giúp đỡ ai đó	Put sb down: hạ thấp ai đó

The post [Chủ đề ôn tập môn Tiếng Anh ôn thi vào lớp 10] – NGỮ PHÁP appeared first on Ôn thi vào lớp 10.

[Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Nghị luận văn học

admin — Thu, 21 Dec 2023 07:26:44 +0000

1.Các dạng bài nghị luận văn học

– Nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích trong truyện

– Nghị luận về đoạn thơ (bài thơ)

– nghị luận về ý kiến bàn về văn học

2. Yêu cầu đối với bài nghị luận văn học

– Về nội dung:

+ Hiểu đúng vấn đề nghị luận, xác định rõ yêu cầu đề bài

+ Sử dụng các kỹ năng thao tác như giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận để lý giải rõ vấn đề nghị luận

+ Nêu được suy nghĩ, quan điểm của người viết về vấn đề nghị luận

– Về hình thức

+ Cần đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Mở bài giới thiệu thiệu vấn đề nghị luận; thân bài phân tích, lý giải; kết bài khái quát vấn đề

– Về hệ thống luận điểm: rõ ràng, mạch lạc; luận cứ chính xác, sinh động; lập luận chặt chẽ, thuyết phục; dẫn chứng cụ thể, đa dạng.

– Văn viết đúng chính tả, ngữ pháp tiếng Việt; diễn đạt trong sáng, vừa đảm bảo tính lôgic, thuyết phục vừa thể hiện cảm xúc của người viết một cách tự nhiên.

3. Cách làm một số kiểu bài nghị luận văn học

a) Nghị luận về tác phẩm truyện

* Nhận dạng kiểu bài

+ Phân tích giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật, phân tích nhân vật, phân tích một số đặc điểm nội dung hoặc nghệ thuật của tác phẩm (hoặc đoạn trích)

+ Phát biểu cảm nghĩ/ Nêu suy nghĩ về một chi tiết đặc sắc, một đặc điểm nội dung hoặc nghệ thuật nổi bật, về nhân vật, cũng như về tác phẩm (hoặc đoạn trích)

– Bình luận về nhân vật, tình huống truyện, chi tiết nghệ thuật, cách mở đầu – kết thúc truyện…

* Các bước triển khai

– Bước 1: Phân tích đề bài: gạch chân dưới từ ngữ trọng tâm của đề bài để xác định chính xác yêu cầu

– Bước 2: xây dựng dàn ý với bố cục 3 phần

+ Mở bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận; nêu ý kiến đánh giá chung về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)/ vấn đề nghị luận.

+ Thân bài: Hệ thống luận điểm của bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) có thể theo trình tự sau:

(1) Khái quát chung: Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác; giải thích vấn đề nghị luận (giải thích từ khóa)

(2) Hình thành các luận điểm chính về vấn đề nghị luận và sắp xếp chúng theo trình tự hợp lý; phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu, xác thực.

(3) Bình luận, mở rộng, nâng cao vấn đề: đánh giá ý nghĩa, vai trò của vấn đề nghị luận, mức độ đóng góp của tác giả; liên hệ với tác giả, tác phẩm khác; khái quát về phong cách tác giả.

+ Kết luận: Tổng kế,t khẳng định lại vấn đề nghị luận; nêu bài học rút ra

– Bước 3: Viết bài văn hoàn chỉnh. Quá trình viết cần lưu ý:

+ Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích) cần rõ ràng, chính xác trên cơ sở việc tìm hiểu, khám phá giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản.Những nhận xét, đánh giá này phải được thể hiện thành luận điểm và sắp xếp theo trình tự logic hợp lý.

+ Luận điểm có thể được triển khai theo hình thức diễn dịch, quy nạp hoặc tổng- phân- hợp. Kết hợp 4 thao tác nghị luận để triển khai luận điểm: Thuật dẫn (giới thiệu); Trích (đưa ra dẫn chứng); Phân tích (nội dung và nghệ thuật) Bình (đánh giá mở rộng, nâng cao)

+ Hạn chế trình bày dẫn chứng theo cách kể /thuật lại tác phẩm lan man, dài dòng thiếu sự tổng hợp khái quát về tác phẩm. Chú ý kết hợp linh hoạt giữa phân tích, bình giảng các chi tiết, hình ảnh, câu văn cụ thể với nhận xét, đánh giá khái quát.

+ Bài văn nghị luận về tác phẩm truyện đòi hỏi người viết thể hiện được suy nghĩ, cảm xúc riêng của mình với vấn đề nghị luận. Cảm xúc này được thể hiện qua ngôn ngữ, giọng điệu. Đó không phải là kiểu câu cảm thán như trong văn miêu tả, biểu cảm mà là những câu văn biểu đạt cảm nhận, ý kiến riêng của người viết về cái hay, cái đẹp của tác phẩm.

+ Cần chú ý đến sự liên kết giữa các phần, đoạn; có thể sử dụng các từ chuyển tiếp như: bên cạnh đó, cùng lúc đó, mặt khác, không chỉ… mà còn… để chuyển ý và chuyển liên kết đoạn

– Bước 4: Đọc và kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) theo các tiêu chí cơ bản sau

	Tiêu chí tự đánh giá	Mức độ đánh giá
	Tiêu chí tự đánh giá	Có	Không
Mở bài	Giới thiệu được vấn đề nghị luận
	Ý kiến đánh giá chung về vấn đề nghị luận
Thân bài	Khái quát chung về vấn đề nghị luận
	Hệ thống luận điểm sắp xếp theo trình tự hợp lý
	Kết hợp giữa phân tích dẫn chứng và nhận xét, đánh giá khi triển khai từng luận điểm.
	Liên kết hợp lý tự nhiên giữa các phần, đoạn
	Thể hiện được suy nghĩ, cảm xúc riêng của người viết.
Kết bài	Tổng kết khẳng định lại vấn đề nghị luận
	Viết đúng chính tả, ngữ pháp
	Diễn đạt mạch lạc, trôi chảy

b) Nghị luận về đoạn thơ, bài thơ

* Nhận dạng kiểu bài: Đối tượng của kiểu bài này là tác phẩm thơ (bài thơ hoặc đoạn trích). Mục đích kiểu của kiểu bài này là kiểm tra năng lực cảm thụ văn học (hiểu, phân tích, bình giảng, lý giải) của người viết. Một số dạng thường gặp của nghị luận về tác phẩm thơ:

– Phân tích:giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ

– Bình giảng câu thơ, đoạn thơ, bài thơ

– Cảm nhận về đoạn thơ, bài thơ hoặc một nội dung (chủ đề, hình tượng, tâm trạng) trong đoạn thơ, bài thơ

– Suy nghĩ về một nội dung trong đoạn thơ, bài thơ

* Các bước triển khai

– Bước 1: Phân tích đề bài: gạch chân dưới từ ngữ trọng tâm của đề bài để xác định chính xác yêu cầu cần tập trung tìm hiểu, tránh lạc sang vấn đề khác.

– Bước 2: xây dựng dàn ý với bố cục 3 phần

+ Mở bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận; nêu suy nghĩ cảm nhận chung về đoạn thơ, bài thơ, vấn đề nghị luận. Trích dẫn đoạn thơ, bài thơ (Lưu ý: nếu văn bản ngắn nên chép lại đầy đủ; nếu văn bản dài có thể ghi câu đầu tiên sau đó xuống hàng để dấu ba chấm, tiếp tục xuống hàng viết câu thơ cuối cùng; phân tích dẫn lên đưa vào dấu ngoặc kép)

+ Thân bài: Hệ thống luận điểm của bài văn nghị luận về đoạn thơ, bài thơ có thể theo trình tự sau:

(1) Khái quát chung: Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ; vai trò, ý nghĩa của đoạn thơ trong chỉnh thể tác phẩm

(2) Trình bày suy nghĩ, cảm nhận, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ theo từng ý thơ, khổ thơ hoặc câu thơ. Lưu ý trình tự: khái quát nội dung ý /khổ/ câu thơ – trích dẫn khổ thơ, câu thơ – phân tích, đánh giá theo nguyên tắc: đi từ nghệ thuật đến nội dung. Đối với tác phẩm thơ, những yếu tố về ngôn ngữ, giọng điệu, cấu tứ, tư tưởng là những vấn đề quan trọng cần chú ý.

(3) Bình luận, mở rộng vấn đề: nhận xét về tài năng, phong cách tác giả; đánh giá, nhận xét chung về nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ hoặc nghệ thuật thể hiện vấn đề nghị luận; liên hệ bài học trong cuộc sống

+ Kết luận: Khẳng định giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ/ thành công của vấn đề nghị luận; nhấn mạnh ý nghĩa của đoạn thơ, bài thơ với sự nghiệp sáng tác của tác giả, đối với nền văn học.

– Bước 3: Viết bài văn hoàn chỉnh. Quá trình viết cần lưu ý một số vấn đề sau:

+ Luận điểm có thể được triển khai khai theo hình thức diễn dịch, quy nạp hoặc tổng – phân – hợp. Mỗi luận điểm nên viết thành một đoạn văn. Trong đoạn văn triển khai luận điểm, các lý lẽ phải cụ thể, rõ ràng kèm theo dẫn chứng minh họa sinh động.

+ Bài văn nghị luận về bài thơ, đoạn thơ đòi hỏi người viết nêu được các nhận xét, đánh giá và sự cảm thụ của riêng mình với vấn đề nghị luận. Những nhận xét, đánh giá này phải xuất phát từ sự phân tích, bình giá ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu, cấu trúc, cảm xúc… của tác phẩm. Hạn chế việc diễn xuôi ý của lời thơ.

+ Việc trích dẫn thơ minh họa cho các ý kiến, nhận xét cần có sự chọn lọc. Những câu thơ, đoạn thơ trích dẫn phải đặc sắc, tiêu biểu, thể hiện được cái hay, cái đẹp của tác phẩm thơ. Có thể sử dụng hai hình thức trích dẫn thơ: trích dẫn trực tiếp (trích dẫn nguyên vẹn câu thơ, đoạn thơ); trích dẫn gián tiếp (diễn giải lại nội dung câu thơ, đoạn thơ).

+ Để sự phân tích, nhận xét, đánh giá được sâu sắc, thuyết phục, người viết có thể viện dẫn ý kiến của các nhà nghiên cứu, phê bình văn học hoặc mở rộng liên hệ, so sánh với các đoạn thơ, bài thơ cùng đề tài, chủ đề, từ đó nêu bật lên giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm nghị luận.

+ Cần chú ý đến sự liên kết giữa các phần, các đoạn

– Bước 4: Đọc và kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận về bài thơ đoạn thơ theo một số tiêu chí cơ bản sau

	Tiêu chí tự đánh giá	Mức độ đánh giá
	Tiêu chí tự đánh giá	Có	Không
Mở bài	Giới thiệu được đoạn thơ, bài thơ
	Ý kiến, đánh giá chung về đoạn thơ, bài thơ
Thân bài	Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ/ Vai trò của đoạn thơ trong tác phẩm
	Hệ thống luận điểm sắp xếp theo trình tự hợp lý
	Kết hợp giữa nhận xét, đánh giá và phân tích ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu…
	Liên kết hợp lý tự nhiên giữa các phần, đoạn
	Lời văn thể hiện được cảm xúc riêng của người viết.
	Viện dẫn ý kiến của người khác hoặc so sánh với văn bản khác cùng chủ đề, đề tài
Kết bài	Tổng kết khẳng định giá trị nội dung nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ
	Viết đúng chính tả, ngữ pháp
	Diễn đạt mạch lạc, trôi chảy, có cảm xúc

Xem toàn màn hình

The post [Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Nghị luận văn học appeared first on Ôn thi vào lớp 10.

[Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Nghị luận xã hội

admin — Thu, 21 Dec 2023 07:18:01 +0000

1. Nghị luận xã hội về một hiện tượng đời sống

a) Cấu trúc của một đoạn văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

– Yêu cầu nội dung: nêu rõ hiện tượng, phân tích các mặt đúng sai, lợi hại; chỉ ra các nguyên nhân và bày tỏ thái độ ,ý kiến của người viết về hiện tượng xã hội đó

– Yêu cầu về hình thức: Lưu ý hình thức của đoạn văn (gồm ba phần: mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn) và dung lượng theo yêu cầu (khoảng 200chữ)

– Hình thức đoạn văn và yêu cầu dung lượng ngắn dẫn đến cách triển khai nội dung nên tinh gọn, súc tích, tiêu biểu

b) Các dạng nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

– Nghị luận về một hiện tượng đời sống mang tính tích cực:

Ví dụ: Thanh niên tình nguyện, hiến máu nhân đạo, tiếp sức mùa thi, vận động giúp đỡ đồng bào gặp thiên tai hoạn nạn, gương người tốt việc tốt…

– Nghị luận về một hiện tượng đời sống mang tính tiêu cực

Ví dụ: hiện tượng quay cóp trong thi cử, tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, tội phạm vị thành niên, tội ác ma túy, bạo hành gia đình, tiêu cực trong thi cử…

– Nghị luận về một hiện tượng đời sống kết hợp hai mặt tích cực và tiêu cực,

Ví dụ: Hiện tượng ngưỡng mộ thần tượng và mê muội thần tượng, hoạt động tình nguyện với hai mặt tích cực, tiêu cực

c) Những vấn đề về đời sống xã hội cần quan tâm:

– Những đề tài liên quan đến đối tượng học sinh và phạm vi nhà trường

– Đề tài liên quan đến đời sống xã hội nói chung và phạm vi ngoài nhà trường

2. Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

a) Cấu trúc của một đoạn văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

b) Các dạng bài nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí

– Dạng bài nghị luận về một tư tưởng đạo đức mang tính tích cực

Ví dụ: như lòng vị tha, lòng khoan dung, lối sống giản dị, lòng trắc ẩn, ý chí nghị lực, lòng yêu nước

– Dạng bài nghị luận về một tư tưởng đạo đức mang tính tiêu cực

Ví dụ như nghị luận về một thói đố kỵ, sự phản bội, thói vô cảm, nói dối trá, lối sống vị kỷ, thói lười biếng…

– Lưu ý đề thi thường yêu cầu bàn luận tư tưởng đạo lí thông qua một nhận định, một câu thơ, một đoạn văn, một câu tục ngữ, ca dao, một câu hát, một câu chuyện đạo đức…

c) Các chủ đề chính cần quan tâm:

– Học tập và đạo đức học đường như ý chí nghị lực, niềm tin của học sinh, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm, lối sống ích kỷ, thói gian lận.

– Lối sống: lối sống giản dị, lối sống lười biếng, lối sống ích kỷ, sống đẹp…

– Phẩm chất đạo đức: ý chí, nghị lực, niềm tin, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, thói vô cảm, sự hi sinh, lòng tốt…

Thực hành

Đề bài: Em hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự chân thành trong cuộc sống

Gợi ý:

*Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận: ý nghĩa của sự chân thành trong cuộc sống

* Thân bài:

– Giải thích: Chân thành là sự chân thực, thành thật xuất phát từ đáy lòng.

– Bàn luận: Khẳng định sự chân thành mang lại nhiều ý nghĩa cho cuộc sống :

+ Sự chân thành đem tới cuộc đời sống tinh thần nhẹ nhàng, thanh thản, chan chứa yêu thương, giúp ta tránh xa những lừa lọ,c bon chen.

+ Sự chân thành giúp chúng ta được mọi người yêu quý, tin tưởng, tạo dựng được uy tín cá nhân, có thêm nhiều mối quan hệ tốt đẹp

+ Sự chân thành giúp chúng ta dễ dàng vượt qua khó khăn, tìm kiếm được cơ hội vươn tới thành công.

+ Sự chân thành lan tỏa cách ứng xử, lối sống tốt đẹp đến những người xung quanh; góp phần tạo dựng cộng đồng văn minh, nhân ái

+ Nếu thiếu vắng sự chân thành cuộc sống trở nên nặng nề bởi những dối lừa, Nghi kỵ, tình người nhạt phai…

+ Phê phán kẻ thủ đoạn, gian dối, tư lợi cá nhân; ngợi ca người sống thẳng thắnm thật thà …

+ Rút ra bài học nhận thức và hành động: đối đãi với sự vật, sự việc, con người bằng sự chân thành

* Kết bài: Sự chân thành sẽ tạo ra một thế giới minh bạch, văn minh.

Xem toàn màn hình

The post [Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Nghị luận xã hội appeared first on Ôn thi vào lớp 10.

[Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Đọc hiểu ngữ văn

admin — Thu, 21 Dec 2023 07:08:46 +0000

PHẦN TIẾNG VIỆT

1. So sánh

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

Tác giả đã so sánh “mẹ” với “ngọn gió”. Ngọn gió đem đến sự mát mẻ cho con trong giấc ngủ cũng như mẹ luôn dành cho con sự che chở, cảm giác bình yên, những điều đẹp đẽ nhất trong cuộc sống. Biện pháp so sánh cho thấy tình yêu thương dịu dàng, sự hi sinh cao cả của người mẹ và tình cảm biết ơn của người con dành cho mẹ của mình.

2. Ẩn dụ

Dưới trăng Quyên đã gọi hè

Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Hình ảnh “lửa lựu” là ẩn dụ chỉ những bông hoa lựu nở đỏ, lấp ló trong lá xanh, lúc ẩn lúc hiện như những ngọn lửa lập lòe. Biện pháp ẩn dụ gợi ra hình ảnh hoa lựu có màu sắ,c có chuyển động “đơm bông”, hội tụ sức sống nảy nở, sinh sôi của mùa hè. Tác giả thể hiện sự quan sát và cảm nhận tinh tế về thiên nhiên.

3. Hoán dụ

Áo chàm đưa buổi phân ly

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

(Việt Bắc – Tố Hữu)

Hình ảnh “áo chàm” là hình ảnh hoán dụ chỉ đồng bào dân tộc vùng cao Việt Bắc, những người thường mặc trang phục màu chàm đặc trưng. Câu thơ gợi tình cảm gắn bó thân thương giữa người cán bộ kháng chiến và đồng bào nơi chiến khu trong phút chia tay đầy xúc động, lưu luyến.

4. Nhân hóa

Những chị lúa phất phơ bím tóc

Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học

Tác giả dùng từ gọi người “chị”, “cậu” để gọi lúa và tre; dùng từ ngữ miêu tả người để miêu tả lúa “phất phơ bím tóc” tre “thì thầm đứng đọc”. Biện pháp nhân hóa đã góp phần miêu tả bức tranh làng quê thật sống động, gần gũi, thân thương. Qua đó, tác giả thể hiện một cái nhìn hồn nhiên trẻ thơ và tình yêu thiên nhiên quê hương.

5. Điệp từ ,điệp ngữ

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm ngát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

(Đất Nước – Nguyễn Đình Thi )

Phép điệp với các từ ngữ “đây là của chúng ta”; “Những” nhấn mạnh quyền sở hữu của người dân trong một đất nước tự do, khơi gợi cảm xúc tự hào về một đất nước tươi đẹp và niềm hy vọng vào tương lai rộng mở.

6. Nói giảm, nói tránh

Cháu nằm trên lúa

Tay nắm chặt bông

Lúa thơm mùi sữa

Hồn bay giữa đồng

(Lượm – Tố Hữu)

Tác giả sử dụng cách nói giảm nhẹ “Cháu nằm trên lúa” khi nói về hình ảnh Lượm hy sinh. Chú bé dũng cảm không chết mà chỉ trở về trong vòng tay yêu thương của đất mẹ, hóa thân vào quê hương, xứ sở.

7. Câu hỏi tu từ

Sáng ra thơm đến ngẩn ngơ

Dòng sông đã mặc bao giờ áo hoa?

Câu hỏi không dùng để hỏi mà để thể hiện cảm xúc ngạc nhiên, ngỡ ngàng của nhân vật trữ tình trước vẻ đẹp của dòng sông vào buổi sớm mai.

8. Đảo ngữ

Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

(Lên Tây Bắc – Tố Hữu)

Cụm từ ” Rất đẹp” được đảo lên đầu câu thơ nhấn mạnh cảm xúc ngưỡng mộ, tự hào của tác giả trước hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân.

9. Liệt kê

Ở cái mảnh đất ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi đào ổ chuột; tháng tám nước lên, tôi đi đánh dậm, úp cá, đơm tét; tháng 9 tháng 10 đi móc con da dưới vệ sông.

(Đoàn Giỏi)

Câu văn liệt kê những hoạt động của nhân vật “tôi” theo thời gian trên mảnh đất quê hương. Tác dụng của phép liệt kê nhấn mạnh sự gắn bó của con người với làng quê thân thương.

KỸ NĂNG LÀM BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Cấu trúc bài đọc hiểu

Cấu trúc bài học hiểu gồm những liệu đọc hiểu và câu hỏi đọc hiểu.

Ngữ liệu đọc hiểu rất đa dạng, có thể là các đoạn thơ, đoạn văn trong sách giáo khoa, cũng có thể là những đoạn trích có đề tài, độ dài, độ khó tương đương ngoài sách giáo khoa. Văn bản có thể là văn bản văn học hoặc văn bản nhật dụng.

Câu hỏi đọc hiểu gồm 3 đến 4 câu xếp theo mức độ từ dễ đến khó theo các mức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng. Các loại câu hỏi thường gặp là:

– Nêu xuất xứ văn bản (tên tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời…)

– Xác định phương thức biểu đạt

– Xác định chủ đề, ý chính, nội dung chính của văn bản

– Nận biết và ghi nhớ thông tin, chi tiết, hình ảnh…

– Nhận diện cấu tạo hoặc ý nghĩa của từ (từ láy, từ ghép, thành ngữ, từ nhiều nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng nghĩa…) và từ loại (danh từ, động từ, tính từ…) trong văn bản và nêu tác dụng

– Nhận diện các thành phần câu, các kiểu câu và nêu tác dụng.

– Nhận diện và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ

– Nhận diện và nêu tác dụng của phép liên kết

– Nhận diện đặc điểm về thể loại (thể thơ, nhân vật trữ tình, từ ngữ, hình ảnh…; nhân vật, chi tiết, tình huống, lời kể, lời độc thoại hay đối thoại…) và nêu tác dụng.

– Rút ra được ý nghĩa hàm ẩn của văn bản từ các thông tin, chi tiết, hình ảnh trong văn bản

– Đánh giá được về nội dung, nghệ thuật của văn bản

– Dùng thông tin trong văn bản để giải quyết một vấn đề tương tự,…

– Bày tỏ ý kiến, quan điểm, thái độ của bản thân trước vấn đề gợi ra từ văn bản

2. Kỹ năng làm một số bài tập đọc hiểu văn bản

Đọc kỹ đề bài để xác định yêu cầu của đề (có thể gạch chân những động từ yêu cầu, các từ để hỏi để xác định đúng yêu cầu của đề); đọc kỹ dữ liệu và đọc ghi chú nguồn văn bản; trả lời câu hỏi chính xác, đầy đủ, trúng yêu cầu (về nội dung) và ngắn gọn, rõ ràng (về hình thức)

STT	Dạng bài tập	Một số lưu ý
1	Nêu xuất xứ tác phẩm: Đoạn trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?	– Trả lời đủ thông tin – Viết đúng quy tắc chính tả: Tên tác phẩm để trong ngoặc kép; viết hoa tên tác giả.
2	Xác định phương thức biểu đạt: – Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản -Xác định các phương thức biểu đạt trong văn bản,…	– Xác định phương thức biểu đạt dựa vào đặc điểm văn bản: mục đích giao tiếp, nội dung và hình thức của văn bản… – Đọc kỹ yêu cầu đề: nếu đề yêu cầu xác định “phương thức biểu đạt” hoặc “các phương thức biểu đạt” thì chỉ ra tất cả các phương thức biểu đạt; nếu đề yêu cầu xác định “phương thức biểu đạt chính” thì chỉ nêu một phương thức biểu đạt chính.
3	Tìm (nêu chủ đề hoặc nội dung chính của văn bản: – Tìm câu chủ đề trong đoạn trích. – Nêu nội dung chính của đoạn thơ…	– Xác định câu chủ đề dựa vào hình thức đoạn văn: Nếu là đoạn văn diễn dịch câu chủ đề ở đầu đoạn văn; nếu là đoạn văn quy nạp câu chủ đề ở cuối đoạn văn; nếu là đoạn tổng – phân – hợp câu chủ đề kép ở cả đầu đoạn và cuối đoạn. Học sinh cần viết lại nguyên văn câu chủ đề đó. – Xác định nội dung chính (thông điệp) của văn bản dựa vào nhan đề, câu chủ đề, các ý nhỏ hơn trong văn bản, các từ ngữ khóa … Học sinh cần viết thành đoạn văn ngắn (từ 3 đến năm 5) để trả lời.
4	Nhận diện về cấu tạo hoặc ý nghĩa của từ, từ loại trong văn bản và nêu tác dụng: – Tìm các từ láy trong đoạn thơ và nêu tác dụng – Cụm từ A có ý nghĩa như thế nào? – Xác định từ A thuộc từ loại nào và nêu tác dụng…	– Để nhận diện đơn vị từ vựng hoặc từ loại cần dựa vào kiến thức Tiếng Việt đã học. – Để giải thích tác dụng của từ ngữ đó, cần hiểu ý nghĩa của từ ngữ đó trong văn bản; từ đó, đánh giá hiệu quả của từ ngữ trong việc thể hiện nội dung tư tưởng, tình cảm của tác giả; tăng sức gợi cảm, gợi tả trong tác phẩm – Trả lời ngắn gọn, trúng nội dung câu hỏi.
5	Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ: – Đoạn thơ, đoạn văn sử dụng biện pháp tu từ nào? Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó? – Tìm câu thơ có sử dụng biện pháp tu từ so sánh và nêu tác dụng.	– Cân gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng – Chỉ ra biện pháp tu từ đó thể hiện qua những từ ngữ hình ảnh nào. – Nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong việc thể hiện nội dung, tư tưởng,tình cảm của tác giả; tăng sức gợi tả, biểu cảm cho ngôn từ nghệ thuật.
6	Chỉ ra phép liên kết, các thành phần câu, các kiểu câu – Phép liên kết nào được sử dụng trong đoạn văn? – Tìm phép thế trong đoạn trích. -Phân tích thành phần của câu sau và cho biết câu đó thuộc kiểu câu nào xét về cấu tạo.	– Cân gọi tên phép liên kết, thành phần câu, kiểu câu được sử dụng. – Chỉ ra cụ thể biểu hiện của phép liên kết qua những từ ngữ trong văn bản hoặc chỉ rõ thành phần câu, phân tích rõ cấu trúc câu.
7	Giải thích ý nghĩa nhan đề, chi tiế,t hình ảnh… trong văn bản: – Em hiểu thế nào về…? – Hãy giải thích nhận định A trong đoạn trích – Chi tiết A cho em biết điều gì về nhân vậtX?	– Cần rút ra được giá trị nội dung tư tưởn,g tình cảm khi lý giải ý nghĩa của từ ngữ, hình ảnh, chi tiết … – Cần tiêm trình bày rõ luận điểm và các lý lẽ khi nêu ý kiến – Viết thành đoạn văn ngắn (3 đến 5 câu) để trả lời
8	Bày tỏ ý kiến quan điểm, thái độ của bản thân về vấn đề trong văn bản: – Em đồng ý hay em không đồng ý với nhận định A? Vì sao? – Em có suy nghĩ gì về…?	– Cần kết nối nhận định trong văn bản với trải nghiệm của cá nhân; với thực tiễn đời sống; với các văn bản khác tương đồng về đề tài; chủ đề… để đưa ra nhận xét, đánh giá. – Viết thành một đoạn văn ngắn (3 đến 5 câu) để trả lời.

Ví dụ:

Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

Giờ cháu đã đi xa.Có ngọn khói trăm tàu

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả

Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở

Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?

( Bếp Lửa – Bằng Việt)

a) Đoạn thơ trên là lời của nhân vật nào? nói với ai?

b) Hình ảnh “ngọn khói trăm tàu”, “lửa trăm nhà” có ý nghĩa gì?

c) Câu thơ cuối đoạn sử dụng biện pháp tu từ nào? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?

Đáp án

a) Đoạn thơ là lời của người cháu nói với bà

b) Hình ảnh “ngọn khói trăm tàu” là hình ảnh hoán dụ chỉ những chuyến đi xa. Hình ảnh “lửa trăm nhà” là hình ảnh hoán dụ chỉ những nơi đã đến có những con người với tình yêu thương, gắn bó vỡ như gia đình.

c) Câu cuối sử dụng câu hỏi tu từ câu hỏi tu từ có tác dụng nhấn mạnh niềm thương, nỗi nhớ khôn nguôi và tấm lòng biết ơn sâu nặng với bà. Nay người cháu đã khôn lớn, được hưởng cuộc sống với niềm vui rộng mở nhưng không quên những kỉ niệm về bếp Lửa tuổi thơ, về tình yêu thương, sự chăm sóc mà bà dành cho người cháu.

Xem toàn màn hình

The post [Chủ đề ôn tập môn VĂN ôn thi vào lớp 10] – Đọc hiểu ngữ văn appeared first on Ôn thi vào lớp 10.